PCS neo

Wat is PCS neo?

SIMATIC PCS neo is het volledig webgebaseerde Distributed Control System van Siemens voor procesautomatisering, waarin engineering en bediening in één browseromgeving samenkomen op basis van een objectgeoriënteerd datamodel. Siemens introduceerde het systeem in april 2019 op de Hannover Messe als nieuw ontwikkelde systeemsoftware. PCS neo draait op dezelfde hardwarebasis als PCS 7, zodat controllers en I/O uit dezelfde SIMATIC-familie komen. Het platform richt zich op chemie, farmacie, water, voeding en energie, en is een duidelijk voorbeeld van OT-convergentie in de procesindustrie.

🧠 Wat maakt PCS neo anders dan een klassiek DCS?

Bij een klassiek DCS werkt de engineer op een zwaar, lokaal geïnstalleerd engineeringstation en kijkt de operator via een aparte bedienapplicatie. PCS neo breekt met dat model:

• Eén werkomgeving - in de PCS neo Workbench schakelt een gebruiker tussen de engineeringweergave en de bedienweergave (monitoring and control), met alle informatie op één plek.
• Objectgeoriënteerd datamodel - een installatie-object zoals een pomp of regelkring bevat zijn logica, beelden, alarmen en documentatie. Wijzigingen worden één keer gedaan en overal doorgevoerd.
• Browsergebaseerd - gebruikers werken zonder lokale software-installatie en kunnen vanaf meerdere locaties tegelijk aan hetzelfde project werken.
• Rollen en sessies - een rechten- en rollenmodel bepaalt wie wat mag, en een sessieconcept houdt gelijktijdige wijzigingen consistent.
• Modulair - het systeem ondersteunt Module Type Package (MTP), zodat procesmodules van verschillende leveranciers als kant-en-klare eenheden worden ingepast.

Dat maakt PCS neo een stap van gesloten, werkstationgebonden besturing naar een softwaregedefinieerd OT-platform met een moderne architectuur en goede schaalbaarheid.

🔄 Wat is het verschil tussen PCS neo en PCS 7?

PCS neo is geen directe vervanger van PCS 7: beide systemen worden naast elkaar geleverd en delen dezelfde hardware. De eerste versie bouwde voort op de hardware- en applicatiearchitectuur van PCS 7 V9.0; latere versies groeien mee met de doorontwikkeling van dat gedeelde hardwareportfolio.

Voor bestaande PCS 7-installaties (brownfield) blijft PCS 7 vaak de logische keuze; PCS neo wordt vooral gekozen bij nieuwbouw of bij een bewuste migratie.

🔧 Hoe is een PCS neo-systeem opgebouwd?

Een PCS neo-installatie bestaat uit dezelfde lagen als elk DCS, aangevuld met webservers en gateways:

Met versie 4.0 (november 2022) groeide de capaciteit naar 64.000 procesobjecten en 56 controllers per systeem. Tegelijk verscheen de SIMATIC S7-4100: circa 30% kleiner dan het vorige model, met maximaal zes ProfiNET- of Profibus-interfaces, tot 50% lager energieverbruik, ventilatorloos tussen -25 °C en +70 °C en zonder bufferbatterijen. De CN 4100 werkt als een soort dataswitch: installatiedata worden één keer geconfigureerd en gaan naar de controller, het procesbesturingssysteem of beide, terwijl het netwerk van de derde partij gescheiden blijft van het systeemnetwerk. In latere versies is de OPC UA-ondersteuning verder uitgebreid, zodat ook alarmen en gebeurtenissen gestructureerd naar bovenliggende systemen kunnen. Het Industrial Ethernet-netwerk is in procesinstallaties meestal redundant uitgevoerd om lage latency en continuïteit te garanderen.

📈 Welke versies van PCS neo zijn er?

Versie 7.0 biedt met “SIMATIC PCS neo in the Cloud” een portaal waarin teams projecten zonder lokale installatie aanmaken, engineeren en simuleren. Het portaal kent virtuele subtenants met een eigen gebruikersbeheer, gedeelde sessies met automatische conflictpreventie en single sign-on naar de simulatiesoftware SIMIT voor virtuele inbedrijfstelling. De Equipment Module Classes (EMC) zijn herbruikbare sjablonen volgens ISA-88 en ISA-106: één keer engineeren, vaak instantiëren. Siemens claimt daarmee 50 tot 70% minder engineeringwerk; dat is een leveranciersclaim, geen onafhankelijk gemeten waarde. Voor alarmen introduceert V7.0 een satellietconcept waarmee samenhangende alarmen systeembreed worden afgehandeld, en kritieke bedieningen kunnen een tweestapsbediening met veiligheidsbevestiging krijgen. Gecertificeerde veiligheidsfuncties gaan tot SIL 3, zodat basisbesturing en veiligheidsinstrumentatie in één omgeving worden ontworpen.

🏭 Waar wordt PCS neo toegepast?

PCS neo richt zich op continue en batchprocessen waarin stilstand directe gevolgen heeft voor veiligheid, milieu of productie:

• Chemie - continue installaties, waaronder chemische recycling, batterijproductie en biobrandstoffen
• Farmacie en biotech - batchprocessen volgens ISA-88, gevalideerd volgens GAMP en GMP
• Water - zuivering en drinkwaterproductie; V7.0 voegt telecontrol toe voor sterk verspreide installaties zoals gemalen en pompstations, vergelijkbaar met klassieke telemetrie
• Voeding en energie - utilities en procesinstallaties

Ook de koppeling met hogere lagen volgt bekende modellen: ISA-95 voor de integratie met MES en ERP, en Industrie 4.0-toepassingen zoals digitale tweelingen en edge computing via OPC UA of MQTT-gebaseerde edge-platformen. De NAMUR Open Architecture kan daarbij een tweede, eenrichtingskanaal voor analyse leveren zonder de besturing te raken.

🔐 Hoe beveiligt u een PCS neo-omgeving?

Siemens ontwikkelde PCS neo volgens de eisen van IEC 62443 en het Defense in Depth-principe. Toch maakt de webarchitectuur het systeem nadrukkelijk een IT-achtig doelwit voor Ransomware, misbruik van inloggegevens en laterale beweging. Gebruikersbeheer loopt via de User Management Component (UMC), die kan aansluiten op Active Directory.

Dat ook dit platform kwetsbaarheden kent, bleek in september 2023: CVE-2023-38558 (Siemens-advies SSA-646240) in de Administration Console van V4.0 en V4.0 Update 1 lekte Windows-beheerdersgegevens aan een lokaal ingelogde aanvaller (CVSS 5.5) en werd met Security Patch 01 verholpen. Later volgden adviezen over UMC, waarbij Siemens voor sommige oudere versies een upgrade of mitigerende maatregelen adviseert in plaats van een patch.

Ontwerp de zones volgens het Zone and Conduits-model en het Purdue Model, met een IDMZ tussen OT en kantoor-IT, en pas waar mogelijk Zero Trust-principes toe.

🧪 Hoe pakt u een PCS neo-project in de praktijk aan?

Een typisch traject voor een nieuwe chemische installatie in Nederland:

1. Architectuur vastleggen - bepaal zones, redundantie en de plaats van servers, eventueel met virtualisatie op door Siemens vrijgegeven configuraties, en controleer de hypervisor-beveiliging.
2. Standaardiseren - leg bibliotheken en Equipment Module Classes vast vóór de engineering begint.
3. Modules integreren - laat skid-leveranciers een MTP aanleveren; voor S7-1500-modules exporteert TIA Portal die configuratie.
4. Testen - simuleer de besturing en voer een FAT en SAT uit, inclusief failover-tests van redundante controllers.
5. Beheren - borg lifecyclebeheer van Windows Server, browsers, certificaten en firmware.

Valt de installatie onder de Cyberbeveiligingswet (sinds 15 augustus 2026 van kracht, de Nederlandse invulling van NIS2), dan horen risicobeheer, patching en incidentmelding aantoonbaar ingericht te zijn. Voor waterschappen is CERT-WM het aanspreekpunt bij incidenten. Siemens zelf valt als fabrikant onder de Cyber Resilience Act, met een meldplicht voor actief misbruikte kwetsbaarheden vanaf 11 september 2026; voor u als eindgebruiker betekent dat meer en snellere ProductCERT-adviezen om te verwerken. Normen als NIST SP 800-82 en ISO 27001 helpen bij het inrichten van het beheer.

❓ Veelgestelde vragen

Is PCS neo de opvolger van PCS 7?

PCS neo is geen directe opvolger van PCS 7: Siemens levert beide systemen naast elkaar op dezelfde hardwarebasis. PCS neo is de nieuwe, webgebaseerde lijn, terwijl PCS 7 voor bestaande installaties ondersteund blijft. Een overstap is een migratieproject, geen eenvoudige update.

Heeft PCS neo nog een lokaal engineeringstation nodig?

PCS neo werkt via de browser, zodat engineers en operators geen lokale engineeringsoftware hoeven te installeren. De servers draaien wel op Windows Server in het OT-netwerk. In de recente versies kan engineering en simulatie bovendien in een cloudportaal van Siemens plaatsvinden, wat in V7.0 is uitgebouwd tot SIMATIC PCS neo in the Cloud.

Welke controllers gebruikt PCS neo?

PCS neo gebruikt de SIMATIC S7-410 en de S7-4100, die in 2022 eerst exclusief voor PCS neo verscheen. Procesmodules met een S7-1500 worden via Module Type Package ingebonden. Veldapparatuur wordt aangesloten via ET 200-I/O met ProfiNET of Profibus.

Ondersteunt PCS neo Module Type Package?

PCS neo ondersteunt Module Type Package al sinds de introductie in 2019 en ondersteunt vanaf versie 4.0 alle delen van de MTP-standaard die NAMUR en ZVEI toen hadden vrijgegeven. Daarmee worden skids en procesmodules van verschillende leveranciers zonder maatwerk in het DCS opgenomen. Controleer bij nieuwe MTP-versies altijd de vrijgavelijst van Siemens voor uw PCS neo-versie.

Is PCS neo veilig door de webtechnologie?

PCS neo is ontwikkeld volgens IEC 62443 en Defense in Depth, maar webtechnologie vergroot het aanvalsoppervlak ten opzichte van een gesloten DCS. Kwetsbaarheden zoals CVE-2023-38558 laten zien dat patchen, netwerksegmentatie en strikt gebruikersbeheer nodig blijven. Een PCS neo-netwerk hoort daarom nooit direct aan het internet te hangen.

Kan PCS neo ook veiligheidsfuncties uitvoeren?

PCS neo ondersteunt sinds versie 6.0 de veiligheidslevenscyclus volgens IEC 61508 en IEC 61511, met gecertificeerde veiligheidsfuncties tot SIL 3. Basisbesturing en veiligheidsinstrumentatie worden zo in één engineeringomgeving ontworpen. De functionele scheiding tussen beide blijft wel een ontwerpeis.

📌 Samengevat

PCS neo is het volledig webgebaseerde DCS van Siemens, dat engineering en bediening via één objectgeoriënteerde browseromgeving combineert op dezelfde hardware als PCS 7. Met MTP, OPC UA, de S7-4100 en cloudengineering past het goed in moderne, modulaire procesinstallaties, maar de IT-achtige architectuur vraagt om strikte segmentatie, patching en gebruikersbeheer volgens IEC 62443.