TMS

Wat is een TMS?

Een TMS (Transport Management System) is software waarmee verladers, logistieke dienstverleners en vervoerders goederentransport plannen, toewijzen aan vervoerders, uitvoeren, volgen, afrekenen en analyseren. Het systeem wordt gebruikt voor zowel inbound (inkomende) als outbound (uitgaande) logistiek, van de fabriekspoort tot de eindklant. Samen met het WMS vormt het TMS de uitvoeringslaag van supply chain management: het ERP bepaalt wát er geleverd moet worden, het WMS maakt de goederen klaar en het TMS regelt hoe, wanneer en met wie ze vervoerd worden.

TMS = grip op transportkosten, routes, vervoerders en leverbetrouwbaarheid.

🧠 Wat doet een TMS?

Met een TMS kunt u:

• Transporten plannen en toewijzen aan vervoerders, op basis van tarieven, capaciteit en servicenormen
• Zendingen bundelen en beladen - orders combineren tot ritten en de beladingsgraad van trailers of containers optimaliseren
• Ritten optimaliseren op basis van kosten, afstand, venstertijden, rijtijden en belading
• Verzendlabels en documenten genereren, inclusief SSCC-labels, trackingcodes en vrachtbrieven
• EDI-berichten versturen zoals IFTMIN (transportopdracht) en ontvangen zoals IFTSTA (statusbericht)
• Tracking and Tracing integreren met vervoerders, zodat u de status van elke zending ziet
• Vrachtkosten controleren en afrekenen door facturen van vervoerders automatisch te vergelijken met het afgesproken tarief
• Kosten, prestaties en uitstoot van transport analyseren

🧱 Welke functies heeft een TMS?

🔄 Hoe verschilt een TMS van een WMS, ERP en MES?

Een TMS wordt vaak verward met andere bedrijfssystemen. Het verschil zit in de focus: een TMS kijkt naar goederen die onderweg zijn, de andere systemen naar orders, voorraad of productie.

In de praktijk zit TMS-functionaliteit soms in een ERP-module of een WMS-uitbreiding. Een zelfstandig TMS wordt interessant zodra u met veel vervoerders, modaliteiten of landen werkt.

🔗 Hoe koppelt een TMS met andere systemen?

Een TMS staat zelden op zichzelf. De waarde zit in de koppelingen:

Het SSCC (Serial Shipping Container Code) is een uniek 18-cijferig nummer dat elke pallet of doos identificeert. Het staat als barcode op het GS1-128-label en soms in een RFID-tag, zodat iedere schakel in de keten dezelfde zending herkent. Moderne TMS-platformen gebruiken naast EDI steeds vaker REST-API’s en real-time statusupdates van vervoerders.

🚚 Hoe verloopt een transportorder door een TMS?

1. Order komt binnen uit het ERP of WMS, met adres, gewicht, volume en gewenste leverdatum.
2. Planning en bundeling - het TMS combineert orders tot zendingen en ritten en kiest de vervoerswijze (volle vracht, groupage, pakket, zee of spoor).
3. Vervoerderskeuze - het TMS selecteert de beste vervoerder op tarief en prestaties en stuurt een IFTMIN of API-boeking.
4. Documenten - SSCC-labels, CMR-vrachtbrief en eventuele douane- of ADR-documenten worden gegenereerd.
5. Uitvoering en monitoring - de zending wordt geladen en verzonden; statusberichten (IFTSTA, GPS) laten de voortgang live zien.
6. Aflevering - de levering wordt bevestigd met een (digitale) afleverbon.
7. Afrekening - de factuur van de vervoerder wordt automatisch gecontroleerd en de kosten worden doorbelast aan order of klant.

📋 Welke regels en standaarden zijn relevant in Nederland en de EU?

Een TMS moet aansluiten op de juridische en administratieve kant van vervoer:

• CMR-verdrag (1956) - regelt internationaal wegvervoer en de CMR-vrachtbrief; ook in Nederlands binnenlands vervoer is een vrachtbrief gebruikelijk.
• e-CMR - het Aanvullend Protocol bij het CMR-verdrag (Genève, 20 februari 2008) maakt een digitale vrachtbrief juridisch mogelijk. Nederland heeft het protocol goedgekeurd, en de Benelux-landen besloten in 2017 tot een gezamenlijk proefproject met de digitale vrachtbrief.
• eFTI-verordening (EU) 2020/1056 - vanaf 9 juli 2027 moeten overheden in alle lidstaten vrachtinformatie accepteren die elektronisch via gecertificeerde eFTI-platforms wordt aangeleverd, voor weg, spoor, binnenvaart en luchtvracht. Voor bedrijven blijft digitaal aanleveren een keuze, maar TMS-leveranciers bouwen er al koppelingen voor.
• ISO 14083:2023 - internationale norm (maart 2023) voor het berekenen en rapporteren van broeikasgasuitstoot van transportketens. Het GLEC Framework van Smart Freight Centre is erop afgestemd. Steeds meer klanten vragen hun verladers om CO2-cijfers per zending, en het TMS heeft de benodigde afstanden, gewichten en modaliteiten.

🔐 Hoe beveiligt u een TMS?

Een TMS is bedrijfskritisch: valt het uit, dan rijden er geen vrachtwagens meer met de juiste lading. Dat maakt het een aantrekkelijk doelwit voor ransomware.

• SaaS-concentratierisico - in november 2024 trof de Termite-ransomwaregroep de gehoste omgeving van supply chain-softwareleverancier Blue Yonder. Klanten als Starbucks, Morrisons en Sainsbury’s hadden daardoor problemen met personeelsplanning en magazijnsystemen. Eén leverancier kan zo veel ketens tegelijk raken.
• Logistiek als doelwit - de NotPetya-aanval legde in 2017 de systemen van rederij Maersk wereldwijd stil, inclusief containerterminals in Rotterdam.
• Ketenrisico - beoordeel TMS- en EDI-leveranciers via third party risk management en neem supply chain-risico op in uw risicoanalyse.
• Toegang - vervoerders, klanten en planners loggen in via portalen; gebruik MFA en beperk rechten per rol.
• Veilige koppelingen - gebruik versleutelde kanalen zoals SFTP of AS2 voor EDI en beveiligde API’s met tokens in plaats van gedeelde wachtwoorden.
• Continuïteit - leg in een continuïteitsplan vast hoe u bij uitval handmatig doorplant en labels print.

Onder de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitwerking van NIS2, vallen in de sector vervoer onder meer luchtvaart, spoor en scheepvaart, en voor het wegvervoer alleen wegbeheerders en exploitanten van intelligente vervoerssystemen. Ook post- en koeriersdiensten vallen eronder. Gewone wegvervoerders vallen er meestal niet zelf onder, maar hun klanten in kritieke sectoren stellen wel steeds vaker beveiligingseisen aan hun logistieke partners.

📊 Welke KPI’s meet u met een TMS?

🧭 Hoe kiest en implementeert u een TMS?

1. Breng uw transportstromen in kaart - aantallen zendingen, modaliteiten, landen, vervoerders en de huidige kosten.
2. Kies het type - een ERP-module, een zelfstandig TMS (vaak SaaS) of een TMS van uw logistieke dienstverlener.
3. Ontwerp de koppelingen - ERP, WMS, EDI-berichten, vervoerders-API’s en GS1-labels; test met echte zendingen.
4. Neem de vervoerders mee - niet elke vervoerder ondersteunt EDI of API’s; een webportaal is vaak de tussenoplossing.
5. Leg stamdata vast - tarieven, venstertijden, adressen en laadmiddelen bepalen de kwaliteit van de planning.
6. Regel beveiliging en continuïteit - contractuele eisen aan de leverancier, MFA, back-ups en een uitwijkprocedure.
7. Meet en verbeter - start met een paar KPI’s en breid uit naar CO2-rapportage en geautomatiseerde tendering.

✅ Wat zijn de voordelen van een TMS?

• Minder transportkosten door optimalisatie, bundeling en vergelijking van vervoerders
• Meer grip op leveringen via real-time monitoring
• Automatisering van documentatie en communicatie met vervoerders en klanten
• Beter inzicht in prestaties, kosten en uitstoot van vervoerders
• Snellere verwerking van orders en zendingen, met minder handwerk

❓ Veelgestelde vragen

Waar staat TMS voor?

TMS staat voor Transport Management System. Een TMS is software waarmee bedrijven het goederenvervoer plannen, aan vervoerders toewijzen, volgen en afrekenen. Het wordt gebruikt door verladers, logistieke dienstverleners en vervoerders.

Wat is het verschil tussen een TMS en een WMS?

Een WMS beheert wat er binnen het magazijn gebeurt: opslaglocaties, voorraad en orderpicking. Een TMS regelt het vervoer daarna, zoals de keuze van de vervoerder, ritplanning en track & trace. De twee systemen zijn nauw gekoppeld, omdat het TMS colli en gewichten uit het WMS nodig heeft.

Welke EDI-berichten gebruikt een TMS?

Een TMS gebruikt vaak EDIFACT-berichten zoals IFTMIN voor de transportopdracht, IFTMBF voor een boekingsaanvraag en IFTSTA voor statusupdates van de vervoerder. DESADV meldt de ontvanger welke goederen onderweg zijn. Steeds meer vervoerders bieden daarnaast REST-API’s aan.

Heeft een klein bedrijf een TMS nodig?

Een klein bedrijf met een paar vaste vervoerders redt zich vaak met de verzendmodule van zijn ERP- of webwinkelsysteem. Een zelfstandig TMS wordt rendabel bij veel zendingen, meerdere vervoerders, internationale stromen of hoge eisen aan track & trace en CO2-rapportage. SaaS-TMS-oplossingen hebben de instapdrempel wel verlaagd.

Wat verandert de eFTI-verordening voor een TMS?

De eFTI-verordening (EU) 2020/1056 verplicht overheden in de EU om vanaf 9 juli 2027 vrachtinformatie te accepteren die digitaal via gecertificeerde eFTI-platforms wordt gedeeld. Een TMS dat de vrachtgegevens al digitaal heeft, kan die via zo’n platform beschikbaar maken bij controles. Daardoor worden papieren vrachtdocumenten minder nodig.

Hoe berekent een TMS de CO2-uitstoot van transport?

Een TMS combineert afstand, gewicht, modaliteit en voertuigtype van elke zending met emissiefactoren. De internationale norm ISO 14083:2023 en het daarop afgestemde GLEC Framework beschrijven hoe u die uitstoot berekent en rapporteert. Zo krijgt u CO2e per zending of per tonkilometer.

📌 Samengevat

Een TMS is de software die goederenvervoer plant, toewijst, volgt en afrekent, en vormt de brug tussen ERP, magazijn, vervoerder en klant. Met koppelingen via EDI, API’s en GS1-standaarden, aandacht voor eFTI en ISO 14083, en een goede beveiliging tegen ransomware en ketenrisico’s levert een TMS lagere kosten, betere leverbetrouwbaarheid en inzicht in uitstoot.