MTTR

Wat is MTTR?

MTTR (Mean Time to Repair, in normen ook Mean Time to Restoration) is de gemiddelde tijd die nodig is om een systeem, machine of component na een storing weer volledig werkend te krijgen, berekend als de totale hersteltijd gedeeld door het aantal storingen in een periode. MTTR is een belangrijke KPI in onderhoud, IT/OT-beheer en productie, omdat de hersteltijd direct bepaalt hoeveel beschikbaarheid en productie een storing kost. Waar MTBF zegt hoe vaak iets stuk gaat, zegt MTTR hoe snel u het weer aan de praat krijgt.

🧠 Hoe wordt MTTR berekend?

De basisformule is eenvoudig:

MTTR = totale hersteltijd / aantal storingen

Een voorbeeld: een verpakkingslijn had in een maand 4 storingen en het herstel duurde in totaal 8 uur. De MTTR is dan 8 / 4 = 2 uur.

In de praktijk ligt de moeilijkheid niet in de deling, maar in de afspraken eromheen:

• Wanneer start de klok? Op het moment van de storing, van de eerste alarmmelding of van het aanmaken van de werkorder?
• Wanneer stopt de klok? Na de reparatie, na de functionele test, of pas wanneer de installatie weer op nominale snelheid en kwaliteit produceert?
• Welke storingen tellen mee? Alleen ongeplande stilstand, of ook korte storingen die de operator zelf verhelpt?
• Welke eenheid? Uren, minuten of productiecycli, per machine, lijn of hele fabriek.

Een MTTR-getal is pas vergelijkbaar tussen lijnen, vestigingen of leveranciers als die keuzes vastliggen en overal gelijk zijn.

🔤 Waar staat de R in MTTR voor?

De afkorting wordt in verschillende vakgebieden anders ingevuld. Dat leidt regelmatig tot verwarring, bijvoorbeeld als een leverancier een MTTR in een datasheet opgeeft en de exploitant iets anders meet.

Het belangrijkste onderscheid is of de detectietijd meetelt. Voor een storing die een operator meteen ziet maakt dat weinig uit. Voor een verborgen storing in een veiligheidsfunctie, die pas bij de volgende proeftest wordt ontdekt, kan het verschil weken zijn.

🛠 Uit welke fasen bestaat de hersteltijd?

Een storing doorloopt grofweg zes fasen. Wie de MTTR wil verlagen, moet weten in welke fase de tijd verdwijnt:

1. Detectie - de storing wordt opgemerkt door een alarm, een operator of monitoring
2. Melding en respons - de juiste monteur of specialist wordt opgeroepen en is ter plaatse of logt op afstand in
3. Diagnose - de oorzaak wordt gevonden; in OT vaak de langste fase bij intermitterende fouten
4. Logistiek - wachten op reservedelen, gereedschap, een vergunning of een externe leverancier
5. Reparatie - vervangen, repareren of herconfigureren, bijvoorbeeld een PLC-programma terugzetten uit een back-up
6. Test en herstart - functionele test, eventueel vrijgave door kwaliteit of veiligheid, en opstarten tot nominale productie

In veel fabrieken zit de meeste tijd niet in het sleutelen zelf, maar in fase 2, 3 en 4: wachten op de juiste persoon, zoeken naar de oorzaak en wachten op een onderdeel.

📈 Waarom is MTTR belangrijk voor beschikbaarheid?

MTTR en MTBF bepalen samen de beschikbaarheid:

Beschikbaarheid = MTBF / (MTBF + MTTR)

Vult u voor MTTR alleen de actieve reparatietijd in, dan heet de uitkomst de inherente beschikbaarheid (inherent availability). Rekent u ook wachttijd, logistiek en detectie mee, dan benadert de uitkomst de beschikbaarheid die de productie werkelijk ervaart. Ook hier bepaalt de MTTR-definitie dus het resultaat.

Stel een machine met een MTBF van 1.000 uur. Bij een MTTR van 8 uur is de beschikbaarheid 1.000 / 1.008 = 99,21%, ongeveer 70 uur stilstand per jaar bij continu bedrijf. Verlaagt u de MTTR naar 2 uur, dan stijgt de beschikbaarheid naar 99,80% en blijft er circa 17,5 uur stilstand over, zonder dat de machine één keer minder stuk gaat.

Beschikbaarheid is ook een van de drie factoren van OEE. Een lagere MTTR verhoogt dus direct de OEE. Daarnaast is MTTR een basisgetal in SLA’s, bedrijfscontinuïteitsplannen, assetmanagement en de capaciteitsplanning van onderhoudsteams en reservedelen.

🔐 Welke rol speelt MTTR in functionele veiligheid en cybersecurity?

Functionele veiligheid. In IEC 61508 en IEC 61511 is de hersteltijd een parameter in de berekening van de faalkans van een veiligheidsfunctie (SIL). Zolang een kanaal van een redundant veiligheidssysteem in reparatie is, draait de installatie met minder bescherming. Ontwerpers rekenen daarom met een aangenomen hersteltijd, en de exploitant moet die in de praktijk waarmaken met reservedelen, procedures en compenserende maatregelen.

Cybersecurity. Bij security-incidenten verschuift de nadruk naar detectie- en responstijd. Volgens IBM’s Cost of a Data Breach-rapport van 2025 duurde het gemiddeld 241 dagen om een datalek te ontdekken en in te perken, de kortste doorlooptijd in negen jaar. Na een ransomware-aanval op OT kan het herstel dagen tot weken duren, omdat engineering-stations, historians en PLC-programma’s één voor één schoon moeten worden teruggezet. Onder de Cyberbeveiligingswet moet een significant incident bovendien binnen 24 uur vroegtijdig en binnen 72 uur volledig gemeld worden, terwijl het herstel vaak nog loopt.

🔄 Wat is het verschil tussen MTTR, MTBF, MTTF en RTO?

De verhouding tussen MTTR en RTO is in de praktijk het nuttigst: de RTO is wat u belooft, de MTTR is wat u werkelijk haalt. Ligt de gemeten MTTR structureel boven de RTO, dan is het herstelplan niet realistisch.

🏭 Hoe verlaagt u MTTR in een OT-omgeving?

• Meet eerst eerlijk - registreer begin- en eindtijden per fase in het CMMS of haal ze automatisch uit machinestatussen in het historian, in plaats van achteraf te schatten
• Versnel detectie en diagnose - goede alarmering, conditiebewaking en diagnosedata van slimme veldapparaten wijzen sneller naar de oorzaak
• Houd kritieke reservedelen op voorraad - bepaal met een FMEA of kritikaliteitsanalyse welke onderdelen een lange levertijd hebben, zeker bij legacy systemen waarvan onderdelen uit productie zijn
• Zorg voor actuele back-ups - van PLC-programma’s, HMI-projecten, configuraties van switches en drives, met een geteste restore-procedure
• Maak specialisten op afstand inzetbaar - veilig ingerichte remote maintenance scheelt reistijd voor leveranciers
• Standaardiseer en documenteer - storingsboeken, werkinstructies en uniforme hardware verkorten de diagnose en de reparatie
• Leer van elke storing - een root cause analysis voorkomt herhaling; voorspellend onderhoud en TPM verschuiven ongepland herstel naar gepland onderhoud
• Bouw redundantie in waar het telt - met redundantie neemt een reservecomponent het over en wordt de hersteltijd voor het proces bijna nul, terwijl de reparatie op de achtergrond gebeurt

❓ Veelgestelde vragen

Wat is een goede MTTR?

Een goede MTTR bestaat niet als absoluut getal, omdat die afhangt van het type installatie, de definitie en de kosten van stilstand. Voor een eenvoudige machinestoring is een MTTR van minder dan een uur haalbaar, terwijl het herstel van een groot procesonderdeel dagen kan duren. Vergelijk de MTTR daarom vooral met uw eigen historie, met de RTO en met vergelijkbare installaties.

Telt de detectietijd mee in MTTR?

Of de detectietijd meetelt in MTTR hangt af van de gebruikte definitie. IEC 61508 en het IEC-betrouwbaarheidsvocabulaire bedoelen met MTTR de mean time to restoration, inclusief detectie, terwijl veel onderhoudssystemen en ISO 14224 alleen de reparatietijd meten. Leg de definitie vast voordat u MTTR-cijfers vergelijkt.

Hoe hangen MTTR en MTBF samen?

MTTR en MTBF bepalen samen de beschikbaarheid volgens de formule MTBF / (MTBF + MTTR). Een hogere MTBF betekent minder storingen, een lagere MTTR betekent korter herstel per storing. Beide verhogen de beschikbaarheid, maar MTTR is vaak sneller te verbeteren omdat het om organisatie, reservedelen en kennis gaat in plaats van om ander ontwerp.

Wat betekent MTTR in een SOC?

In een Security Operations Center staat MTTR meestal voor mean time to respond: de gemiddelde tijd tussen het detecteren en het inperken van een security-incident. Samen met MTTD (mean time to detect) laat deze MTTR zien hoe snel een SOC dreigingen opmerkt en stopt. Het is dus een andere meting dan de onderhouds-MTTR van een machine.

Wat is het verschil tussen MTTR en RTO?

MTTR is een gemeten gemiddelde van de werkelijke hersteltijd na storingen of incidenten. De RTO (Recovery Time Objective) is een vooraf vastgesteld doel voor de maximale hersteltijd van een proces of systeem. Een gemeten MTTR die boven de RTO ligt, laat zien dat het herstelplan aangescherpt moet worden.

Hoe registreert u MTTR betrouwbaar?

MTTR registreert u betrouwbaar door per storing vaste tijdstempels vast te leggen voor begin, detectie, start reparatie en vrijgave, bij voorkeur automatisch via machinestatussen of het CMMS. Handmatig achteraf ingevulde tijden zijn vaak te optimistisch en missen wachttijd. Houd ook de oorzaak per storing bij, zodat u ziet welke fasen en welke storingstypen de MTTR bepalen.

📌 Samengevat

MTTR is de gemiddelde hersteltijd na een storing en bepaalt samen met MTBF hoeveel beschikbaarheid een installatie levert. Wie MTTR eenduidig definieert, per fase meet en gericht werkt aan detectie, diagnose, reservedelen, back-ups en kennis, verhoogt de beschikbaarheid en OEE zonder dat de machine zelf betrouwbaarder hoeft te worden.