Wat is een Tijdrelais?
Een Tijdrelais (of timerrelais) is een schakeling die acties uitvoert na een ingestelde tijdvertraging. Het Relais schakelt in of uit nadat een vooraf ingestelde tijd is verstreken, vaak gebruikt voor het starten, stoppen of beveiligen van Industriële processen.
In OT-omgevingen wordt een tijdrelais gebruikt voor het starten van motoren (zoals in Ster Driehoek), het voorkomen van inschakelpieken, nalooptijden van ventilatoren of vertraging van alarmsignalen.
🧠 Basiswerking
Een tijdrelais bestaat uit:
- Een ingangssignaal (trigger, spanning of contact)
- Een interne timer (instelbaar: seconden, minuten, uren)
- Een of meer schakelcontacten (NO/NC)
- Een vertraging in inschakeling of uitschakeling
Tijdrelais zijn beschikbaar in elektromechanische, elektronische of digitale uitvoeringen.
🔁 Veelvoorkomende functies
| Functiecode | Naam | Beschrijving |
|---|---|---|
| TON | Vertraging bij inschakelen | Contact schakelt na ingestelde tijd in |
| TOFF | Vertraging bij uitschakelen | Contact blijft nog X seconden aan na triggersignaal |
| TP | Impulsfunctie | Contact schakelt voor vaste tijdsduur, ongeacht invoer |
| Flasher | Periodiek aan/uit | Wisselritme, bv. 1s aan, 1s uit |
| Star-Delta | Specifieke functie voor motorstart | Voorstart in ster, daarna automatisch naar driehoek (Δ) |
⚙️ Typische toepassingen
| Toepassing | Tijdrelaisfunctie |
|---|---|
| Ster Driehoek motorstart | Startvertraging vóór omschakeling |
| Nalooptijd voor ventilator | TOFF (uitschakelvertraging) |
| Vertraagd alarm bij storing | TON (inschakelvertraging) |
| Periodieke pompsturing | Flasher / cyclisch relais |
| Machineveiligheid | Uitschakelvertraging bij noodgevallen |
✅ Aandachtspunten bij selectie
- Tijdinstelbereik (bv. 0.1 – 30s, 1 – 60 min, etc.)
- Voedingsspanning (AC/DC, 12V, 24V, 230V)
- Montagewijze (DIN-rail, frontpaneel, printplaat)
- Aantal contacten (1 CO, 2 CO, etc.)
- Resetgedrag (automatisch, handmatig, spanningsval)
- Normconformiteit (bv. IEC 60947)
🔁 Alternatieven en integratie
| Alternatief | Wanneer gebruiken? |
|---|---|
| PLC met timerfunctie | Bij complexe of flexibele timinglogica |
| Softstarter | Voor gecontroleerde aanloop mét tijdparameters |
| Frequentieregelaar | Ingebouwde timers voor motorscenario’s |
📌 Samengevat
Tijdrelais bieden een eenvoudige, robuuste manier om tijdsafhankelijke schakelfuncties te realiseren. In OT-systemen zijn ze onmisbaar bij motorsturing, ventilatie, alarmsystemen en beveiligingsfuncties.