EPLAN

Wat is EPLAN?

EPLAN is een Duits softwarepakket voor elektrotechnische engineering (E-CAE) waarmee machine- en schakelkastenbouwers elektrische schema’s, 3D-kastindelingen, vloeistofschema’s en de bijbehorende productiedocumentatie ontwerpen en beheren. Het bekendste product is EPLAN Electric P8, een database-gestuurd schemapakket dat uit één model automatisch klemmenplannen, kabellijsten en stuklijsten genereert. In de Nederlandse en Europese industriële automatisering is EPLAN bij veel paneelbouwers de feitelijke standaard voor de documentatie van een besturingskast.

🏢 Wie maakt EPLAN?

EPLAN GmbH & Co. KG werd in 1984 opgericht als bedrijf van drie mensen en is gevestigd in Monheim am Rhein, tussen Düsseldorf en Keulen. Het bedrijf hoort bij de Friedhelm Loh Group, een familiebedrijf met ongeveer 12.900 medewerkers en 3,2 miljard euro omzet in 2025. Kastenfabrikant Rittal is een zusterbedrijf binnen dezelfde groep. Dat verklaart waarom EPLAN-software en Rittal-kasten, -bewerkingsmachines en -draadautomaten zo nauw op elkaar aansluiten. Bij het dertigjarig bestaan in 2014 telde EPLAN al meer dan 40.000 klanten en ruim 100.000 installaties in meer dan 50 landen.

🧩 Welke producten horen bij het EPLAN Platform?

De software is opgebouwd als één platform met een gedeelde database, onderdelenbeheer en gebruikersinterface. De belangrijkste onderdelen:

Met EPLAN Platform 2026 is het portfolio vereenvoudigd. Electric P8 kent nu de niveaus Basic, Advanced, Pro en Premium. Onderdelenbeheer (eStock), databeheer (eManage), de cloud-samenwerkingsapps en het Data Portal zitten standaard in Electric P8, Pro Panel en Preplanning. Preplanning maakt sindsdien ook eenlijnschema’s, en in het niveau Electric P8 Pro is de schemagenerator eBUILD standaard inbegrepen. Het Data Portal passeerde in maart 2025 de grens van twee miljoen apparaatdatasets van ongeveer 500 fabrikanten.

🧠 Hoe werkt EPLAN Electric P8?

Het verschil met een tekenpakket is dat EPLAN met een objectmodel werkt: elk symbool op een schemablad is een apparaat met eigenschappen, aansluitingen en een artikelnummer. Daardoor ontstaat de documentatie grotendeels automatisch.

• Symbolen volgens IEC 60617 — de internationale bibliotheek van grafische symbolen; daarnaast zijn NFPA- en GOST-bibliotheken beschikbaar
• Referentieaanduiding volgens IEC 81346 — elk object krijgt een unieke code met prefixen: = voor functie, + voor locatie en - voor product, bijvoorbeeld =A1+K01-Q3
• Documentsoorten volgens IEC 61355 — bladen worden ingedeeld naar soort document, zoals schema, klemmenplan of kabellijst
• Macro’s — herbruikbare schemafragmenten, zoals een complete motorgroep met beveiliging, schakelaar en klemmen, die met één handeling worden geplaatst
• Artikelbeheer — fabrikantgegevens (afmetingen, aansluitpunten, 3D-model, prijs) gekoppeld aan elk apparaat
• Rapportages — stuklijst, klemmenplan, kabellijst, verbindingslijst, PLC-overzicht en inhoudsopgave worden met één klik bijgewerkt

Omdat schema, kastindeling en lijsten uit hetzelfde model komen, verdwijnt een veelvoorkomende foutbron: een stuklijst die niet meer klopt met de tekening.

🏭 Hoe loopt de weg van schema naar gebouwde kast?

EPLAN is ingericht op een doorlopende digitale keten, vaak in combinatie met Rittal-machines:

1. Schema in Electric P8, met artikelen uit het Data Portal
2. 3D-kastindeling in Pro Panel: componenten op de montageplaat, kabelgoten, rails en koperwerk
3. Bekabeling routeren — Pro Panel berekent per draad de route en exacte lengte
4. Mechanische bewerking — boor- en freesgegevens gaan naar een bewerkingscentrum zoals de Rittal Perforex
5. Draadconfectie — een draadautomaat zoals de Rittal Wire Terminal knipt, stript en perst draden van 0,5 tot 2,5 mm² op lengte, volgens de draadlijst uit EPLAN; volgens Rittal gaat dat tot ongeveer acht keer sneller dan handmatig
6. Bedraden — monteurs volgen met EPLAN Smart Wiring stap voor stap op een scherm welke draad waar komt
7. Keuren en opleveren — de kast wordt geverifieerd volgens NEN-EN-IEC 61439 (en voor machines IEC 60204-1); de actuele EPLAN-documentatie gaat mee als revisietekening

🔄 Hoe werkt EPLAN samen met PLC-engineering?

De elektrische engineering en de PLC-programmering raken elkaar bij de I/O-lijst en de hardwareconfiguratie. EPLAN wisselt die gegevens uit via AutomationML (IEC 62714), een open XML-formaat. Er zijn specifieke exportvarianten voor Siemens STEP 7 TIA Portal en Mitsubishi Electric iQ-Works. Zo kunnen I/O-kaarten, adressen en symbolische namen in beide richtingen worden gesynchroniseerd, zonder dubbele invoer. Dezelfde gegevens vormen een goede basis voor virtuele inbedrijfstelling en voor een digital twin van de installatie.

⚖️ Hoe verhoudt EPLAN zich tot andere E-CAD-pakketten?

In de Nederlandse machine- en paneelbouw is EPLAN wijdverbreid, mede doordat veel Duitse klanten en leveranciers EPLAN-projecten eisen of leveren. AutoCAD Electrical, dat bij een AutoCAD-abonnement is inbegrepen, komt vaker voor bij bedrijven die al zwaar op AutoCAD leunen.

🔐 Waarom is EPLAN-documentatie relevant voor OT-security?

Een EPLAN-project is vaak de meest complete beschrijving van een installatie die er bestaat. Dat maakt het waardevol en gevoelig tegelijk:

• Asset-inventarisatie — de stuklijst en het PLC-overzicht tonen elke PLC, switch, frequentieregelaar en communicatiekaart, met type en soms ook IP-adres; een uitstekend vertrekpunt voor een OT-assetregister
• Revisietekeningen — alleen een actuele as-built documentatie maakt storingzoeken, change management en incidentrespons betrouwbaar; elke wijziging in het veld moet terug in het EPLAN-project
• Configuratiebeheer — leg EPLAN-projecten vast met versies en een back-up, net als PLC-programma’s
• Vertrouwelijkheid — schema’s verraden netwerkopbouw, veiligheidsfuncties en zwakke plekken; deel ze met leveranciers via afgeschermde kanalen, een aandachtspunt binnen supply-chain-risico
• Engineering-werkplek — de computer met EPLAN en de PLC-software hoort in een beveiligde engineeringzone, niet op het kantoornetwerk

🛠️ Hoe zet u een eenvoudig EPLAN-project op?

Een praktisch stappenplan voor een kleine besturingskast met één motorgroep:

1. Nieuw project aanmaken op basis van een basisproject met uw titelblok, normen (IEC) en structuur volgens IEC 81346
2. Artikelen ophalen — download de benodigde componenten (vermogensschakelaar, magneetschakelaar, klemmen, PLC) uit het Data Portal
3. Voeding tekenen — hoofdschakelaar, beveiliging en 24 V DC-voeding op de eerste bladen
4. Motorgroep plaatsen als macro en de referentieaanduidingen controleren
5. PLC-kaarten toevoegen en I/O koppelen; exporteer de configuratie via AutomationML naar de PLC-software
6. Kastindeling in Pro Panel maken en bekabeling routeren
7. Rapporten genereren — inhoudsopgave, stuklijst, klemmenplan en kabellijst
8. Controle draaien — de ingebouwde projectcontrole vindt dubbele aanduidingen en open aansluitingen
9. Vrijgeven als PDF voor de werkplaats en als EPLAN-project voor het archief

❓ Veelgestelde vragen

Is EPLAN gratis te gebruiken?

EPLAN is commerciële software en niet gratis. Sinds 1 augustus 2021 verkoopt EPLAN nieuwe licenties alleen nog als abonnement; bestaande kooplicenties blijven geldig. Voor het bekijken van EPLAN-projecten bestaan wel gratis viewers en de cloud-app eVIEW.

Wat is het verschil tussen EPLAN Electric P8 en Pro Panel?

EPLAN Electric P8 is bedoeld voor het tekenen van elektrische schema’s en het genereren van lijsten zoals stuklijsten en klemmenplannen. EPLAN Pro Panel bouwt daarop voort en maakt een 3D-model van de kast, inclusief montageplaat, bekabelingsroutes en draadlengtes. Pro Panel gebruikt dus dezelfde projectgegevens als Electric P8.

Kan EPLAN gegevens uitwisselen met TIA Portal?

Ja, EPLAN Electric P8 wisselt PLC-gegevens uit met Siemens TIA Portal via het open AutomationML-formaat. Daarmee worden hardwareconfiguratie, I/O-adressen en symbolische namen in beide richtingen gesynchroniseerd. Dezelfde route werkt ook voor andere PLC-merken, zoals Mitsubishi Electric.

Welke normen ondersteunt EPLAN?

EPLAN ondersteunt de belangrijkste internationale IEC-normen voor elektrotechnische documentatie: IEC 60617 voor symbolen, IEC 81346 voor referentieaanduidingen en IEC 61355 voor documentsoorten. Daarnaast zijn er bibliotheken voor Amerikaanse normen zoals NFPA. Voor het ontwerp van de kast zelf blijft IEC 61439 de leidende norm.

Is EPLAN geschikt voor kleine bedrijven?

EPLAN is ook voor kleinere paneelbouwers geschikt, omdat Electric P8 in het instapniveau Basic beschikbaar is. De meerwaarde zit vooral in macro’s en artikelbeheer, wat een investering in inrichting vraagt. Bedrijven die incidenteel een schema tekenen, kiezen soms voor een eenvoudiger pakket.

Waarom is een EPLAN-project belangrijk voor de beveiliging van OT?

Een actueel EPLAN-project geeft een volledig overzicht van alle PLC’s, netwerkcomponenten en aansluitingen in een installatie. Dat is een betrouwbare basis voor een OT-assetinventarisatie en voor change management. Omdat het EPLAN-project ook gevoelige informatie bevat, moet het worden beveiligd en met versiebeheer worden opgeslagen.

📌 Samengevat

EPLAN is de toonaangevende E-CAE-software waarmee machine- en kastenbouwers uit één datamodel elektrische schema’s, 3D-kastindelingen en productiegegevens maken. Een actueel EPLAN-project is daarmee niet alleen een bouwtekening, maar ook een betrouwbare bron voor assetbeheer, PLC-engineering en OT-security.