Wat is Configuration Management?
Configuration Management is het proces waarbij de technische instellingen, versies en afhankelijkheden van systemen en componenten worden vastgelegd, beheerd en gecontroleerd gedurende hun gehele levenscyclus.
Het doel is om inzicht, controle en reproduceerbaarheid te garanderen binnen complexe IT- en OT-omgevingen.
🧠 Waarom Configuration Management?
| Voordeel | Toelichting |
|---|---|
| Inzicht in configuraties | Wie draait wat, waar, met welke instellingen? |
| Reproduceerbaarheid | Identieke configuraties bij herstel, migratie of test |
| Beheersing van wijzigingen | Samen met Change Management: voorkomen van ongecontroleerde aanpassingen |
| Beveiliging | Detectie van ongeautoriseerde configuratiewijzigingen |
| Ondersteuning bij audits | Essentieel voor compliance (zoals BIO, IEC 62443, ISO 27001) |
🧱 Wat valt er onder een configuratie?
Een “configuratie-item” (CI) kan onder andere bevatten:
- Hardwarecomponenten (bijv. PLC, router, server)
- Softwareversies en firmware
- Instellingen, parameters, policies
- Netwerkconfiguraties (VLAN’s, firewalls, IP-ranges)
- Locatie en eigenaarschap
- Afhankelijkheden tussen systemen
Elk CI heeft een unieke identiteit en een geregistreerde status.
🏭 Configuration Management in OT
In Operationele Technologie (OT) is Configuration Management extra belangrijk omdat:
- Veel apparaten draaien op embedded firmware zonder automatische logging
- Veranderingen (zoals een nieuwe PLC-config) grote impact kunnen hebben
- OT-assets vaak decennia meegaan en slecht gedocumenteerd zijn
- Herstel bij storingen vaak handmatig en foutgevoelig is
| OT-onderdeel | Configuratieaspect |
|---|---|
| SCADA-systeem | IP-adressen, loggingparameters, gebruikersrollen |
| PLC-programma | Versiebeheer van ladder logic of function block-diagrammen |
| Netwerkswitches | QoS-instellingen, VLAN-config, redundantiemodus |
| Remote IO-modules | Mapping van signalen, sample rate, diagnoseopties |
🛠 Hulpmiddelen en technieken
| Tooling / Methode | Toepassing |
|---|---|
| CMDB (Configuration Management Database) | Centrale registratie van alle configuratie-items |
| Version Control (Git) | Voor softwareconfiguraties, PLC-programma’s en scripts |
| Automated baseline checks | Detectie van afwijkingen t.o.v. een ‘goedgekeurde’ configuratie |
| Snapshots en back-ups | Periodieke opslag van actuele configuraties |
| Policies en procedures | Voor lifecycle-, wijzigings- en incidentbeheer |
🔐 Koppeling met beveiliging
Configuration Management ondersteunt Security doordat het:
- Afwijkingen (misconfiguraties) zichtbaar maakt
- Bijdraagt aan Security by Design
- Essentieel is voor detectie van Zero-days en kwetsbare settings
- Wordt vereist door normen zoals IEC 62443 en BIO
📌 Samengevat
Configuration Management zorgt voor grip op de techniek. Zonder goed beheer van configuraties is betrouwbare dienstverlening, beveiliging of herstel bij storingen nauwelijks mogelijk — zeker in OT-omgevingen.