Wat is BOOTP?
BOOTP staat voor Bootstrap Protocol en is een netwerkprotocol waarmee apparaten automatisch een IP-adres en netwerkconfiguratie kunnen verkrijgen bij het opstarten, nog vóór ze volledig zijn geïnitialiseerd.
BOOTP werd oorspronkelijk ontwikkeld om diskloze werkstations van een netwerkconfiguratie te voorzien. Tegenwoordig is het grotendeels vervangen door DHCP, maar het wordt nog gebruikt in industriële omgevingen.
🧠 Hoe werkt BOOTP?
- Een apparaat zonder IP-adres stuurt een BOOTP-request (broadcast) bij het opstarten.
- Een BOOTP-server beantwoordt het verzoek met:
- Een vast IP-adres (op basis van MAC-adres)
- Subnetmasker, gateway, en optioneel een bootbestandpad (bijv. firmware)
- Het apparaat gebruikt deze gegevens om netwerkcommunicatie te starten.
🏭 Gebruik van BOOTP in industriële netwerken
- Veel industriële apparaten zoals PLC’s, IO-modules, Drives en HMI’s ondersteunen nog steeds BOOTP voor eenvoudige eerste IP-configuratie.
- BOOTP is handig bij eerste installatie of reset naar fabrieksinstellingen.
- Sommige fabrikanten bieden eigen BOOTP tools voor configuratie (bijv. Siemens, Rockwell).
🔍 BOOTP vs. DHCP
| Aspect | BOOTP | DHCP |
|---|---|---|
| Dynamisch | Nee – vast IP op basis van MAC-adres | Ja – dynamisch, met optionele reservering |
| Lease time | Niet ondersteund | Wel – IP’s zijn tijdelijk |
| Complexiteit | Eenvoudig, statisch | Flexibeler en uitgebreider |
| Gebruik | Legacy / industrieel | Algemeen, modern netwerkbeheer |
| Compatibiliteit | Veel DHCP-servers ondersteunen ook BOOTP | DHCP-clients werken niet per se met BOOTP-servers |
🔐 Beveiligingsaspecten
- BOOTP is niet versleuteld of geauthenticeerd
- MAC-spoofing kan leiden tot foutieve IP-toewijzingen
- Beperk broadcast-verkeer via VLAN of firewallregels
- In OT-netwerken is netwerksegmentatie cruciaal bij gebruik van BOOTP
📌 Samengevat
BOOTP is een ouder maar nog steeds gebruikt protocol voor automatische IP-configuratie, met name in industriële installaties. Hoewel het eenvoudig en effectief is, wordt het steeds vaker vervangen door DHCP vanwege flexibiliteit en beheerbaarheid.